హైదరాబాద్‌లో డీజే వ్యవస్థలపై ఉన్న నిబంధనలు ఏమిటి?_

*"హైదరాబాద్‌లో డీజేల శబ్దం ఎంతవరకు ఉండవచ్చు? చట్టం ఏం చెబుతోంది"*

*సుధాకర్ ఉడుముల - ఎడిటర్, సీనియర్ జర్నలిస్ట్*

బాపట్ల కృష్ణమోహన్, మీడియా టుడే, సెప్టెంబర్ 06:

రామ్‌నగర్‌లో జరిగిన గణేష్ ఆగమనం కార్యక్రమంలో 18 ఏళ్ల యువకుడు మరణించడం, హైదరాబాద్ చాలా ఏళ్లుగా ఎదుర్కొంటున్న ఒక ప్రశ్నకు దృష్టిని ఆకర్షించింది: మతపరమైన ఊరేగింపుల సమయంలో శబ్దాన్ని ఎలా నియంత్రించాలి? శనివారం రాత్రి ఊరేగింపులో నాట్యం చేస్తుండగా బద్రీనాథ్ అనే యువకుడు కుప్పకూలిపోయాడు. ఒక ట్రాఫిక్ కానిస్టేబుల్ అతడిని గాంధీ ఆసుపత్రికి తరలించగా, అక్కడ వైద్యులు అతను మరణించినట్లు ప్రకటించారు. అతని మరణానికి దారితీసిన పరిస్థితులను పోలీసుల దర్యాప్తు మరియు వైద్య పరీక్షల ద్వారా నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది. డీజే శబ్దం అతని మరణానికి కారణమైందని అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలో నిర్ధారణ కాలేదు.

*"హైదరాబాద్‌లో ఇంతకుముందు కూడా డీజే (DJ) శబ్దాల గురించిన ఫిర్యాదులు వచ్చాయి"*

మతపరమైన ఉత్సవాల సమయంలో పెద్ద శబ్దంతో కూడిన సంగీతంపై ఫిర్యాదులు రావడం కొత్తేమీ కాదు. 2019 సెప్టెంబర్‌లో, గణేష్ పండాల్‌ల వద్ద ధ్వని కాలుష్యంపై డయల్ 100 మరియు సోషల్ మీడియా ద్వారా ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తుతున్నాయని హైదరాబాద్ పోలీసులు తెలిపారు. అనుమతులు మంజూరు చేసేటప్పుడు విధించిన నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ, అనేక పండాల్‌ల నిర్వాహకులు పెద్ద శబ్దంతో డీజేలను ఉపయోగిస్తున్నారని పోలీసు అధికారులు చెప్పారు.ఆ నెలలో వెలువడిన మరో నివేదిక ప్రకారం, గణేష్ ఊరేగింపుల సమయంలో లౌడ్‌స్పీకర్లు, డప్పుల శబ్దాలపై స్థానికులు ఫిర్యాదు చేశారని, అలాగే ప్రస్తుతం ఉన్న ధ్వని నియంత్రణ నిబంధనల అమలును ప్రశ్నించారని పేర్కొంది.2024లో ఈ సమస్య హైదరాబాద్ పండుగల నియంత్రణ అధికారుల దృష్టికి మళ్లీ వచ్చింది. పెద్ద డీజే పరికరాలను ఎక్కువ గంటల పాటు ఉపయోగించడంపై ఫిర్యాదులు పెరిగాయని హైదరాబాద్ పోలీసులు తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో వారు పౌర అధికారులు, కాలుష్య నియంత్రణ అధికారులు, రాజకీయ ప్రతినిధులు, నిర్వాహకులతో రౌండ్-టేబుల్ సమావేశం నిర్వహించారు.హైదరాబాద్ పోలీసుల 2024 వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, ధ్వని కాలుష్యంపై ఫిర్యాదులు 500 శాతం పెరిగాయి. మతపరమైన ఊరేగింపుల సమయంలో అధిక శబ్దంతో కూడిన డీజే వ్యవస్థలు, బాణసంచా వల్ల ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు, భద్రతపై కలిగే ప్రభావాలపై కూడా పోలీసులకు సమాచారం అందిందని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

*హైదరాబాద్‌లో డీజే వ్యవస్థలపై ఉన్న నిబంధనలు ఏమిటి?**

అనేక చర్చల అనంతరం, సెప్టెంబర్ 2024లో హైదరాబాద్ పోలీసులు మతపరమైన ఊరేగింపుల సమయంలో డీజే వ్యవస్థలు, డీజే మిక్సర్లు, సౌండ్ యాంప్లిఫైయర్లు మరియు ఇతర అధిక శబ్దంతో కూడిన పరికరాల వినియోగాన్ని నిషేధిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు. అయితే, నిర్దేశిత పరిమితులు మరియు ఇతర షరతులకు లోబడి సౌండ్ సిస్టమ్‌ల వినియోగానికి అనుమతి ఇవ్వబడింది.ఈ పరిమితులు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. నివాస ప్రాంతాల్లో పగటిపూట 55 డెసిబెల్స్ మరియు రాత్రిపూట 45 డెసిబెల్స్ పరిమితి ఉంటుంది. వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో పగటిపూట 65 డెసిబెల్స్ మరియు రాత్రిపూట 55 డెసిబెల్స్ పరిమితి ఉంటుంది. పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో పగటిపూట 75 డెసిబెల్స్ మరియు రాత్రిపూట 70 డెసిబెల్స్ పరిమితి ఉంటుంది.అలాగే, రాత్రి 10 గంటల నుండి ఉదయం 6 గంటల మధ్య లౌడ్‌స్పీకర్లు, పబ్లిక్ అడ్రస్ సిస్టమ్‌లు మరియు డీజే వ్యవస్థల వినియోగాన్ని కూడా ఈ ఉత్తర్వులు నిషేధించాయి. ఇటువంటి కార్యక్రమాల్లో ఉపయోగించే సౌండ్ పరికరాల కోసం పోలీసుల అనుమతి తప్పనిసరి. ఊరేగింపులకు సంబంధించి హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీసుల ప్రస్తుత మార్గదర్శకాల ప్రకారం, సంబంధిత అధికారి నుండి ప్రత్యేక అనుమతి పొందితే తప్ప మైక్రోఫోన్లు మరియు ఇతర సౌండ్ సిస్టమ్‌లను ఉపయోగించకూడదు. నిర్వాహకులు అత్యవసర వాహనాల రాకపోకలకు మార్గాన్ని ఖాళీగా ఉంచాలి మరియు సాధారణ ట్రాఫిక్ కోసం రోడ్డు వెడల్పులో కనీసం మూడు వంతుల భాగాన్ని అందుబాటులో ఉంచాలి.

**ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న పండుగ గురించి కాదు, నిబంధనల అమలు గురించి**

పౌరుల ఫిర్యాదులు మరియు అధికారులు, వైద్య నిపుణుల ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి. అధిక శబ్ద స్థాయిలు భద్రతా ఏర్పాట్ల (బందోబస్తు) సమయంలో సమాచార మార్పిడికి ఆటంకం కలిగిస్తాయని మరియు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో స్పందించడంలో ఇబ్బందులు సృష్టిస్తాయని పోలీసులు పేర్కొన్నారు.ఈ సమస్య కేవలం గణేష్ ఉత్సవాలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఏప్రిల్ 2025లో, రామ నవమి ఊరేగింపుల సమయంలో డీజే వ్యవస్థలపై ఉన్న నిషేధాన్ని హైదరాబాద్ పోలీసులు నిర్వాహకులకు మరోసారి గుర్తుచేశారు మరియు నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.ఆ తర్వాత, ఊరేగింపు నిబంధనలను ఉల్లంఘించి డీజే వ్యవస్థలను ఉపయోగించినట్లు ఆరోపిస్తూ పోలీసులు కేసులు నమోదు చేశారు.

కాబట్టి, రామ్‌నగర్ ఘటన లేవనెత్తిన ప్రశ్నను విశ్వాసం మరియు నిబంధనల మధ్య సంఘర్షణగా చూడాల్సిన అవసరం లేదు. మతపరమైన ఊరేగింపులు కొనసాగుతూనే, అదే సమయంలో నిర్వాహకులు మరియు అధికారులు జనసమూహ కదలికలు, వైద్య సేవలకు మార్గం, శబ్ద స్థాయిలు మరియు అత్యవసర సమాచార వ్యవస్థలను సక్రమంగా నిర్వహించేలా చూసుకోవచ్చు.బద్రీనాథ్ విషయంలో, ఆయన మరణానికి గల కారణాన్ని నిర్ధారించడం తక్షణ ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం. అదే సమయంలో, ఊరేగింపుల సందర్భంగా శబ్ద నియంత్రణ నిబంధనలను నిలకడగా పాటిస్తున్నారా, అలాగే నిర్వాహకులు తగిన జన సమూహ భద్రత మరియు అత్యవసర ఏర్పాట్లు చేశారా లేదా అనే విషయాలను పరిశీలించడానికి కూడా ఈ ఘటన ఒక సందర్భాన్ని కల్పిస్తోంది.